Osoba niepełnosprawna, poruszająca się na wózku lub chodząca o kulach, powinna mieć możliwość wykonania w kuchni tych samych czynności co osoba sprawna. Osoby niepełnosprawne powinny mieć jednak specjalnie dostosowany dom i akcesoria kuchenne dopasowane do własnych potrzeb.

 

Oczywiście takie dostosowanie wymaga wcześniejszego zaplanowania. Projektując kuchnię optymalnie dostosowaną dla osoby niepełnosprawnej, najlepiej rozpocząć od badań, jak radzą sobie takie osoby w typowej, nieprzystosowanej kuchni, wykorzystywanej przez osoby zdrowe. W ten sposób najłatwiej wychwycić podstawowe problemy związane z używaniem mebli kuchennych jak i całego wyposażenia. W ten sposób zweryfikujemy podstawowe rozmiary pomieszczenia i elementów wyposażenia.

W dalszej kolejności można zaproponować nowe parametry do budowy mebli tak, aby jak najbardziej efektywnie wykorzystać dostępną przestrzeń pod względem użytkowym. Chodzi o przestrzeń dostępną dla osób poruszających się na wózkach, korzystających z kul, osób niskich i starszych, mających problemy z sięganiem i ze schylaniem się. Stanowią one podstawowe grono potencjalnych użytkowników tej części kuchni, która będzie wymagać dostosowania. Wspólnym, poważnym problemem takich osób są utrudnienia w wykonywaniu nawet najprostszych, kuchennych czynności.  Utrudnienia te polegają na niemożności wykorzystania całej przestrzeni kuchni z racji ograniczeń ruchowych. Chodzi tu między innymi o pochylanie się, sięganie po rzeczy znajdujące się na wysoko zawieszonych szafkach i półkach, powiązane z ich zbyt dużą głębokością. Należy też uwzględnić mniejsze u niepełnosprawnych możliwości chwytania i podnoszenia wszelkich ciężkich przedmiotów.

Kuchnia osoby niepełnosprawnej powinna być przede wszystkim przestronna, pozbawiona zbędnych przedmiotów i mebli ustawionych pośrodku, blokujących przejście, utrudniających obracanie się na wózku. Nie należy również ustawiać szafek w bezpośrednim sąsiedztwie drzwi do kuchni, jako że skutecznie utrudnia to wjeżdżanie do środka i wyjeżdżanie z pomieszczenia. Minimalizujemy w ten sposób również ryzyko potknięcia się osoby chodzącej o kulach.

Wysokości mebli powinny być tak dopasowane, aby dało się podjechać wózkiem na przykład do stołu. Pod stołem nie mogą się więc znajdować inne meble, szafki i innego typu przedmioty. Optymalna przestrzeń to około 60 cm – taka powinna więc być wysokość stołu. Podobnie zlewozmywak najlepiej wmontować w blat na takiej samej wysokości, a zamiast kompletnie zabudowanej kuchenki z piekarnikiem zainstalować tylko płytę grzejną. Z wysokością stołu wiąże się wysokość blatu roboczego - powinien się on znajdować na wysokości mniej więcej 60-65 centymetrów. Ciekawym i bardzo przydatnym elementem wyposażenia są  wysuwane spod głównego blatu  mniejsze powierzchnie robocze, dzięki czemu da się do nich podjechać z trzech stron, a dodatkowo nie zajmują nam cennego miejsca w kuchni, bo da się je wsunąć i schować.

Wózkowiczom trudno jest sięgać w głąb szafek, szczególnie tych położonych zbyt wysoko. Dlatego najlepiej w ogóle zrezygnować z wszelkich kredensów wieszanych na ścianach. Wygodniejsze dla potrzeb osób niepełnosprawnych są szafki z szufladami i koszykami, a także szafki tzw. cargo, w których wysuwany jest cały front z zamontowanymi drucianymi koszykami-półkami. Lodówka powinna być ustawiona na podwyższeniu lub innej szafce, by ułatwić dostęp do jej najniżej położonych przegród. Także wszelkie włączniki i gniazdka, na przykład odpowiadające za oświetlenie czy pracę okapu, powinny znaleźć się na nieco innej wysokości niż w standardowej kuchni.

Dzięki wymienionym modyfikacjom z kuchni korzystać będą mogły osoby niepełnosprawne ruchowo, w podeszłym wieku, oraz z niepełnosprawnością o różnym stopniu zaawansowania. Łatwiej będzie także osobom o niskim wzroście oraz oczywiście nie skomplikuje to codziennych czynności ludziom zdrowym, na przykład opiekującym się osobą niepełnosprawną.